Na międzybankowym rynku walutowym dominuje system rozliczeń oparty o SPOT (to
skrót od spot next, czyli za dwa dni; dla porównania inne terminy rozliczeń to: over
night, czyli dziś oraz tom next, czyli jutro). Terminy rozliczeń O/N oraz T/N są bardziej
popularne na rynku pieniężnym niż na FOREXIE, natomiast rozliczenie SPOT (S/N)
dominuje właśnie na rynku walutowym.
Co to w praktyce oznacza ten SPOT? Oznacza to, iż dwie strony zawierające transakcje
dziś po ustalonym kursie, rozliczą się dostarczając walutę dwa dni po dacie zawarcia
transakcji. Jeszcze dokładniej, chodzi tu o dwa dni robocze. Czyli jeśli zawarto transakcje
w poniedziałek, to rozliczenie nastąpi w środę. Transakcja zawarta we wtorek rozliczona
zostanie w czwartek. Transakcja zawarta z środę rozliczona zostanie w piątek, a
transakcja zawarta w czwartek zostanie zrealizowana w poniedziałek. Wreszcie transakcja
piątkowa ma datę realizacji we wtorek.
Wszystkie te rozważania dotyczą tygodnia, w którym oprócz soboty i niedzieli nie było
innych dni świątecznych. Jeśli bowiem w środku tygodnia występowało jakieś święto
(przy czym świętem może być zarówno święto w kraju waluty bazowej, jak też
kwotowanej), to datę SPOT przesuwamy o jeden dzień do przodu.
Pomimo dwudniowego terminu rozliczenia, rynek SPOT nazywany jest rynkiem
natychmiastowym. Kurs walutowy transakcji jest bowiem ustalany na dziś z terminem
fizycznego rozliczenia za dwa dni robocze.
Inaczej jest w przypadku rynku terminowego. Tutaj terminem ustalenia kursu transakcji
może być inny dzień niż dzień dzisiejszy. Na rynku międzybankowym dominują terminy:
1W (jeden tydzień), 2W (dwa tygodnie), 1M (jeden miesiąc), 2M (dwa miesiące), itd. Aż
do 12M (dwanaście miesięcy). Kurs terminowy 1W oznacza, iż transakcja dojdzie do
skutku za tydzień od dziś, a termin rozliczenia (dostawy) będzie dwa dni robocze później.
Analogicznie wygląda sytuacja dl kolejnych terminów transakcji terminowej.
Od niedawna nowością jest stosowanie jednodniowych transakcji terminowych – głównie
przez brokerów takich jak Global Forex Trading. Brokerzy tacy jak GFT nie zawierają
czystych transakcji SPOT z innym uczestnikiem rynku walutowego, gdyż jego klienci w
99,99% przypadków zawierają transakcję czysto spekulacyjne, nie mając zamiaru zakupu
jednej waluty za drugą, lecz jedynie wykorzystania wahań kursowych do osiągnięcia
zarobku (lub straty). Czasami jednak zdarza się, że klient GFT chce dokonać fizycznej
zamiany większej kwoty jednej waluty na inną – na przykład chce sprzedać milion Euro i
kupić za to 1,5 miliona Dolarów. Wtedy w chwili składania takiego zlecenia i przesłania do
realizacji dla brokera należy wyraźnie zaznaczyć, że transakcja ma mieć charakter
rzeczywistej wymiany.
Wróćmy jednak do jednodniowych transakcji terminowych, bo takie dominują przy grze
klientów GFT za jego pośrednictwem na rynku walutowym. Po zawarciu takiej transakcji
terminowej, kursem rozliczeniowym jest kurs jaki zostanie zanotowany na rynku SPOT o
określonej godzinie. W przypadku GFT godziną rozliczenia transakcji terminowej jest
22:30 czasu polskiego. Jeśli klient nie zamknie swej pozycji przed tą godziną, to pozycja
zostanie automatycznie zrolowana na następny dzień, czyli o godzinie 22:30 zostanie
naliczony zysk lub strata z danego dnia (czyli różnica między kursem otwarcia a kursem z
godziny 22:30), następnie zostanie otwarta nowa pozycja po takim samym kursie, po
jakim nastąpiło rolowanie – czyli po kursie z godziny 22:30. Na drugi dzień sytuacja się
powtarza. I tak aż do chwili zamknięcia pozycje przez klienta. Praktyce pozycję taką
można przetrzymywać otwartą nawet latami, co jak gdyby odpowiada wieloletniemu
kontraktowi futures. Innymi słowy transakcje wykonywane za pośrednictwem GFT nadają
się nie tylko do spekulacji, ale również do zabezpieczania pozycji – czyli do zarządzania
ryzykiem w firmach eksportujących i importujących.
Można wręcz powiedzieć, że w tym przypadku jednodniowe transakcje terminowe
rolowane każdego dnia dają większe korzyści niż zawieranie od razu długoterminowej
transakcji terminowej. Poza tym nawet najlepsze banki nie zdecydują się zawrzeć z nami
transakcję terminową na okres dłuższy niż jeden rok. A tutaj pozycję możemy rolować co
dziennie nawet przez wiele lat. Oczywiście rolowanie odbywa się automatycznie, co
oszczędza nam dodatkowych kosztów związanych z zamknięciem starej i otwarciem owej
pozycji.