|
Pierwsza gie?da papierów warto?ciowych w Polsce otwarta zosta?a w Warszawie 12 maja 1817 roku. Sesje odbywa?y si? w godzinach 12.00 - 13.00. W XIX w. przedmiotem handlu na gie?dzie warszawskiej by?y przede wszystkim weksle i obligacje. Handel akcjami rozwin?? si? na szersz? skal? w drugiej po?owie XIX w. W latach mi?dzy I a II wojn? ?wiatow? gie?dy w Polsce dzia?a?y na podstawie rozporz?dzenia Prezydenta o organizacji gie?d.
Oprócz gie?dy warszawskiej istnia?y tak?e gie?dy papierów warto?ciowych w Katowicach, Krakowie, Lwowie, ?odzi, Poznaniu i Wilnie. Podstawowe znaczenie mia?a jednak gie?da w Warszawie, na której koncentrowa?o si? 90% obrotów. W 1938 r. na warszawskiej gie?dzie notowano 130 papierów: obligacje (pa?stwowe, bankowe, municypalne), listy zastawne oraz akcje. Z chwil? wybuchu II wojny ?wiatowej gie?da w Warszawie zosta?a zamkni?ta.
Wprawdzie po roku 1945 podj?to próby reaktywowania dzia?alno?ci gie?d w Polsce, jednak ich istnienie by?o nie do pogodzenia z narzuconym systemem gospodarki centralnie planowanej. We wrze?niu 1989 r. nowy, niekomunistyczny rz?d rozpocz?? program zmiany ustroju i odbudowy gospodarki rynkowej. G?ównym motorem zmian strukturalnych by?a prywatyzacja i rozwój rynku kapita?owego. W przeciwie?stwie do do?wiadcze? innych krajów, gdzie prywatyzacja prowadzona by?a w ramach istniej?cej ju? struktury instytucji finansowych, w Polsce - równocze?nie z prywatyzacj? - konieczne by?o stworzenie niezb?dnej infrastruktury rynku kapita?owego. Pi??dziesi?cioletnia przerwa w funkcjonowaniu polskiego rynku kapita?owego stworzy?a sytuacj? pustki prawno - instytucjonalnej. Oznacza?o to w praktyce brak do?wiadcze? i wiedzy fachowej, lecz równie? ogromne mo?liwo?ci rozwoju. Rozwa?aj?c kilka alternatywnych rozwi?za?, zdecydowano si? na bezpo?rednie nawi?zanie do wzorców zagranicznych rynków kapita?owych, a wi?c przeniesienie nowoczesnych rozwi?za? regulacji prawnych i organizacyjnych. Obserwowana standaryzacja i globalizacja rynków kapita?owych na ?wiecie nie stwarza?a wi?kszych szans oryginalnym modelom krajowym. Zalet? takiego wyboru by?o zdecydowane przyspieszenie procesu i przyj?cie od razu rozwi?za? docelowych.
Opracowanie szczegó?owych procedur nowoczesnego obrotu gie?dowego w okresie zaledwie kilku miesi?cy by?o mo?liwe dzi?ki pomocy merytorycznej i finansowej Francji, a konkretnie Spó?ki Gie?d Francuskich (Société de Bourses Françaises) i Centralnego Depozytu SICOVAM. Niezmiernie wa?nym elementem powstaj?cego rynku kapita?owego by?a regulacja prawna, któr? nale?a?o opracowa? od pocz?tku. Pierwsza wersja projektu ustawy reguluj?cej publiczny obrót papierami warto?ciowymi zosta?a opracowana w lipcu 1990 r. W dniu 22 marca 1991 r. Sejm uchwali? ustaw? Prawo o publicznym obrocie papierami warto?ciowymi i funduszach powierniczych. Powsta?y w ten sposób podstawy prawne g?ównych instytucji rynku kapita?owego: domów maklerskich, gie?dy, funduszy powierniczych, jak równie? Komisji Papierów Warto?ciowych jako organu administracji rz?dowej kontroluj?cego i promuj?cego rynek papierów warto?ciowych. W nieca?y miesi?c po uchwaleniu przez Sejm Prawa o publicznym obrocie papierami warto?ciowymi i funduszach powierniczych, dnia 12 kwietnia 1991 r., Minister Przekszta?ce? W?asno?ciowych i Minister Finansów reprezentuj?cy Skarb Pa?stwa podpisali akt za?o?ycielski Gie?dy Papierów Warto?ciowych w Warszawie. Cztery dni pó?niej, 16 kwietnia odby?a si? pierwsza sesja gie?dowa z udzia?em 7 domów maklerskich, na której notowano akcje 5 spó?ek. Wp?yn??o wówczas 112 zlece? kupna i sprzeda?y, a ??czny obrót gie?dy wyniós? 1.990 z? (2 tys. US$).
Uznanie zastosowanych w Polsce rozwi?za? znalaz?o swój wyraz w przyj?ciu w grudniu 1991 roku Gie?dy Papierów Warto?ciowych w poczet cz?onków korespondentów ?wiatowej Federacji Gie?d (World Federation of Exchanges). W pa?dzierniku 1994 r. polska gie?da zosta?a pe?nym cz?onkiem tej organizacji, grupuj?cej wszystkie najwa?niejsze gie?dy ?wiata. Zadaniem WFE jest koordynacja wspó?pracy mi?dzy gie?dami poszczególnych krajów, wprowadzanie nowoczesnych rozwi?za?, ujednolicanie standardów i poszerzanie zasi?gu transakcji mi?dzynarodowych. Od 1992 r. gie?da warszawska jest równie? cz?onkiem korespondentem Federacji Europejskich Gie?d Papierów Warto?ciowych (FESE), a od 1 czerwca 2004 r. pe?noprawnym cz?onkiem Federacji. ?ród?o: gpw.pl |
